Fol Drejt
E enjte, 15 Maj, 2025
Kontakt
  • LAJME
    • All
    • BOTA
    • DIASPORË
    • KOSOVË
    • MAQEDONIA VERIORE
    • RAJON
    • SHQIPËRI

    BE duhet ta ketë zgjerimin si prioritet kryesor, thotë ministrja austriake, duke përmendur edhe Kosovën

    Myftiu Tërnava me mesazh urimi për Fitër Bajram: Te populli ynë kjo festë në vazhdimësi ka pasur një rëndësi dhe vlerë të posaçme

    Dr. Shefqet Krasniqi mban iftar dhe promovon librin e ri, mbi 520 të ftuar

    NËNA NË LUFTË PËRKRAH BIJËVE TË SAJ

    Agjenda e zhbërjes së identitetit gjinor brenda shoqërisë dhe përpjekja për realizim të shpejtë të eugjenisë-të propaganduar si trans’humanizëm.

    (VIDEO) Analistët: Pas idesë së shtetit bektashian mund të qëndrojë ndonjë fuqi botërore

    Hoxhë Justinian Topulli: Mini Vatikani i bektashizmit gjoja po promovon islamin tolerant!

    Sabaudin Jashari: Pragmatizëm, kryeministri Rama – “Shteti Bektashian Vatikanian” apo let me guess…

    Reagim ndaj Adriatik Kelmendit

  • FAQJA E ZEZË
  • EKONOMI
    • All
    • BUJQËSI
    • ENERGJETIKA
    • FINANCA

    Odat e veterinerëve të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut firmosin marrëveshjen e bashkëpunimit

    Ministri Faton Peci mori pjesë në takimin e ministrave të Evropës Juglindore në Bosnje e Hercegovinë

    Ministrja Rizvanolli në takime me biznese të energjisë në Paris dhe Berlin: Kompanitë të investojnë në Kosovë

    MBPZhR-ja hap thirrjet për aplikim për grante në bujqësi

    Mbahet takimi i gjashtë i Komisionit Ekzekutiv për zhvillimin e sistemit të Arsimit dhe Aftësimit Profesional

    Ministri Faton Peci do të takohet me zyrtarë të lartë shtetëror të Iowas

    Nesër hapet edicioni i 23 i panairit AGROKOS

    MF hap ankandin e nëntë të letrave me vlerë

    Kosova forcon bashkëpunimin ekonomik dhe tregtar me Emiratet e Bashkuara Arabe

  • INTERVISTA
  • TEMA E DITËS
    • HULUMTIME
  • OP/ED
  • KULTURË
    • All
    • ARTE TË TJERA
    • FILM
    • HISTORI
    • LETËR
    • SKENË

    “Bashkëpunimi”, poezi nga Burhan Fili

    Mos u rrek mbas fjalëve të atij që Zotin nuk e njeh

    “Babë, Nanë”, poezi nga Burhan Fili

    Çamëria amanet i të gjithëve

    “Gjaja ma e çmuar”, poezi nga Burhan Fili

    “Llastimi i Hoxhës”, poezi nga Burhan Fili

    100 TË HËNA SOCIOLOGJIKE

    Donika Dabishevci vjen me një libër të ri poetik kushtuar fatit të njeriut në luftë

    Veçantitë e Bibliotekës “Ernest Koliqi”

  • SPORT
    • All
    • Sporti Ndërkombëtar
    • Sporti Vendor

    Mallorca luan kundër Valencias, mungon Muriqi – pse?

    Camavinga flet për mundësinë që Mbappe të transferohet në Real: Dëshironi të dini të vërtetën?

    Raporton Romano, 19-vjeçari brazilian pjesë e Manchester City-t nga sezoni i ardhshëm

    Luiza Gega kampione e Ballkanit në 1500 dhe 3000 metra në garat e mbajtura në Stamboll të Turqisë

    FIFA: Nuk po planifikojmë të fusim kartonin blu në nivelin më të lartë të futbollit

    Enilda Zeqiri – talentja që premton në garat e atletikës

    Xavi: Në këtë ligë ndodhin gjëra që nuk janë normale

    Guardiola komenton vendimin e Xavit: Presioni që ndjen në Barcelonë nuk është i dukshëm askund tjetër në botë

    “Ai hëngri gjithë rrogën”, vërshohet me komente Neymar – shkak pesha e tij

  • LËMSH
    • All
    • KËNDI I HUMORIT
    • Kuriozitete
    • SHOWBIZ

    A po rritet çmimi i çokollatës?

    Google jep një informacion me rëndësi në lidhje me Gmail?

    Themeluesi i Facebook kërkon falje, kjo është arsyeja

    India propozon që pilotët dhe stjuardesat të mos përdorin parfume sepse…

    Kush do të jetë mbreti i arinjve të shëndoshë të Alaskës? Fillon votimi online

    Ndryshimet klimatike, sa të shqetësuar duhet të jemi?

    E kërkonin një vath prej ari, hasën në një relikt 1000 vjeçar shumë të vlefshëm

    “Banjska ka qenë e banuar me shqiptarë, të cilët dal ngadalë janë përzënë sistematikisht”

    Lego planifikon të bëjnë tulla nga shishet e ricikluara?

  • LIFESTYLE
    • All
    • Receta
    • Shëndeti

    Rritet numri i vdekjeve nga hepatiti B dhe C

    Si ndikon lëngu i limonit në funksionimin e mëlqisë

    Si ndikojnë ndryshimet klimatike tek alergjikët?

    Sa sheqer duhet t’i hidhni kafes?

    Cili është dallimi mes sheqerit të bardhë dhe atij të kaftë

    Këto janë yndyrnat e shëndetshme që e ulin rrezikun e sëmundjes së diabetit

    Këto janë shenjat që tregojnë se mund të keni probleme me mushkëri

    Këto janë gjashtë përfitimet shëndetësore të uthullës së mollës

    Këto janë mënyrat si mund t’i parandaloni lotët nga copëtimi i qepës

No Result
View All Result
Fol Drejt
No Result
View All Result
Home LAJME BOTA

Si t’i shpëtoni një shpërthimi bërthamor: Çfarë duhet të bëni dhe ku duhet të fshiheni?

3 vjet më parë
in BOTA
Koha e leximit: 6 minuta lexim
Shpërndaje në FacebookShpërndaje në TwitterShpërndaje në Whatsapp
Porosit Web

Lufta e Ftohtë përfundoi në 1991, por kërcënimi i rrezikshëm i një sulmi bërthamor vazhdon me më shumë se 14,900 armë bërthamore të përdorura nga nëntë vende.

Një shpërthim bërthamor i shkaktuar nga terroristët është një nga 15 skenarët e fatkeqësive që qeveria federale vazhdon të planifikojë me qeveritë e shteteve dhe qyteteve – për çdo rast.

Lexoni edhe..

BE duhet ta ketë zgjerimin si prioritet kryesor, thotë ministrja austriake, duke përmendur edhe Kosovën

Irani lëshon raketa drejt Izraelit, sirenat e emergjencës mbulojnë vendin (Video)

Porosit Web Porosit Web

“Skenari i Planifikimit Kombëtar Nr.1 është një shpërthim bërthamor 10 kilotonësh në një qytet modern të SHBA-ve”, tha për Bussiner Insider, Brooke Buddemeir, një fizicient dhe ekspert për rrezatim në Laboratorin Kombëtar Lawrence Livermore. “Një shpërthim bërthamor prej 10 kilotonësh është i barabartë me 5000 bombardime në Oklahoma City. Edhe pse ne e quajmë atë rendimet të ulët”, është një shpërthim mjaft i madh.”, tha ai, transmeton lajmi.net.

Buddemeier tha se gjasat e një sulmi të tillë ndryshojnë më kalimin e kohës. Megjithatë, nuk është shqetësim i pabazuar, me përhapjen e materialit bërthamor të zbërthyer dhe armëve të klasit kiloton nëpër stoqe.

Nëse do të ndodhte një shpërthim bërthamor dhe në njëfarë mënyre do të shmangnit blicin e ndezur, valën dërrmuese të shpërthimit dhe topin e zjarrit ndezës, Buddemeier thotë se një gjë e thjeshtë mund t’i rrisë shanset tuaja për të mbijetuar.

“Strehë, strehë, strehë”, tha ai. “I njëjti vend ku mund të shkoni për t’u mbrojtur nga një tornado është vendi ku duhet të shkoni”.

Ajo nga e cila do të fshiheshit është rërë dhe vdekjeprurëse dhe do të arrinte tek ju brenda pak minutash.

Kërcënimi i rrymave radioaktive.

Një pasojë e frikshme e shpërthimeve bërthamore është rënia, e cila është një përzierje komplekse e produkteve të ndarjes (ose radioizotopeve) të krijuara nga ndarja e atomeve.

Shumë prej këtyre produkteve të ndarjes prishen me shpëjtësi dhe lëshojnë rrezatim gama – një formë drite e padukshme për shumë energjike. Ekspozimi ndaj këtij rrezatimi në një kohë të shkurtër mund t’i dëmtojë qelizat e trupit dhe aftësinë e tyre për t’u rigjeneruar, gjë që quhet sëmundje akute nga rrezatimi.

“Ai gjithashtu ndikon në sistemin imunitar dhe aftësitë tuaja për të luftuar infeksionet”, tha Buddemeier.

Vetëm materialet shumë të dendura dhe të trasha, mund të ndalojnë me siguri rrezatimin gama të emetuar.

“Topi i zjarrit nga një shpërthim 10 kilotonësh është aq i nxehtë, saqë në fakt qëllon në atmosferë me mbi 100 milje në orë”, tha Buddemeier. Këto produkte të ndarjes përzihen me papastërtitë dhe mbeturinat që tërhiqen në atmosferë nga topi i zjarrit. Ajo për të cilën po flasim është 8,000 ton papastërti dhe mbeturina që tërhiqen në këtë re”.

Rrjedha e gjuajtjes gama mund të ngrihet më shumë se pesë milje në ajër. Copa më të mëdha mund të bien shpejt përsëri, por grimcat më të lehta fluturojnë në zona të largëta.

“Afër vendit të shpërthimit, ato mund të jenë pak më të mëdha sesa madhësia e topit të golfit, por në të vërtetë ajo për të cilën po flasim janë grimca me madhësi të kokrrës së kripës ose rërës”, tha Buddemeier, duke shtuar se pasojat nuk i ngjajnë borës ose pluhurit siç përshkruhet në filma. “Është rrezatimi depërtues gama që del nga ato grimca që është rreziku”.

Një makinë është vendi më pak ideal për t’u strehuar për një sërë arsyesh.

Për një, “aftësia juaj për të ditur se ku do të shkojë rrëshqitja dhe për ta kapërcyer atë është – mirë, shumë e pamundur”, tha ai.

Rrugët ndoshta do të jenë plot shoferë të çrregullt, aksidente dhe mbeturina, disa automjete mund të mos funksionojnë për shkak të një efekti të çuditshëm të quajtur pulsi elektromagnetik ose EMP.

Por, më e rëndësishmja, nuk duhet të supozoni se xhami ose metali i një automjeti mund t’iu mbrojë. “Automjetet moderne janë prej xhami dhe metalesh shumë të lehta dhe nuk ofrojnë pothuajse asnjë mbrojtje. Thjesht do të ulesh në një rrugë diku dhe do të ekspozohesh.

Ku duhet të strehoheni nga pasojat?

Mundësia juaj më e mirë për të mbijetuar pas një fatkeqësie bërthamore do të ishte të futeni menjëherë në një strukture të fortë dhe të qëndroni atje. Buddemeier është adhurues i mantrës “hyni, qëndroni brenda, akordohuni”.

“Hyni brenda dhe shkoni në qendër të asaj ndërtese”, tha ai. “Nësë ju ndodh që të keni akses në zonat nëntokësore, ajo është e mrekullueshme.”.

Përveç makinave, strehimoret më të varfra janë prej druri, suva dhe materialet e tjera që nuk do t’iu mbronin shumë nga rrezatimi. Rreth 20 përqind e shtëpive bëjnë pjesë në këtë kategori. Strehëzat më të mira, si shkollat dhe zyrat, janë prej tullash ose betoni dhe kanë pak ose aspak dritare”.

Toka është një mburojë e shkëlqyeshme”, thotë Buddemeier, kështu që të futesh në një shtëpi me gjysmë bordrum do të ishte më mirë sesa në një vend pa bodrum fare.

“Qëndroni 12-24 orë”, tha ai.

Arsyeja për të pritur është se nivelet e gama dhe rrezatimit bien në mënyrë eksponenciale pas një shpërthimi bërthamor, pasi radioizotopet e nxehta zbërthehen në atome të qëndrueshme. Kjo zvogëlon ngadalë zonën e rrezikshme të rënies – zona ku erërat në lartësi të mëdha kanë hedhur produktet më radioaktive të ndarjes.

Një studim i kohëve të fundit nga Michael Dillon, një koleg i Buddemeier në LLNL, sugjeron se zhvendosja në një strehë ose bodrum më të fortë mund të mos jetë ide e keqe nëse fillimisht jeni futur në një strehë të dobët. Por cilado strukturë ku po lëvizni duhet të jetë më pak se pesë minuta larg. (Megjithëse jeni shumë afër vendi ttë shpërthimit, qëndroni në çdo gjë që mund të gjeni).

Më në fund, akordoni

“Përpiquni të përdorni çfarëdo mjeti komunikimi që keni”, tha Buddemeier, duke shtuar se një radio me dorë është një objekt i mirë për t’u mbajtur në punë dhe shtëpi, pasi ofruesit e urgjencës do të transmetonin udhëzime, do të gurmonin renë e rrëshqitjes dhe do të identifikonin se ku ka ndonjë siguri, korridoret për arratisje do të gjinden.

Pavarësisht fuqisë së frikshme të EMP bërthamore, e cila ka potencialin të dëmtojë elektronikën, “ekziston një shans i mirë që do të ketë shumë radio funksionale edhe brenda pak miljesh nga ngjarja”, që mund të ofrojnë “informacione mbi strategjinë më të sigurt për t’iu mbajtur juve dhe familjen tuaj të sigurt”, tha Buddemeier.

Buddemeier thotë se shpreson që askush nuk do të duhet të veprojë sipas këshillave të tij. Por nëse njerëzit mund të gjejnë strehimore të mira, thotë ai, goditja e një katastrofe mund të zbutej.

“Në mund të mos jemi në gjendje të bëjmë shumë për viktimat, sepse aty ku ishit dhe aty ku do të ndodh, nuk mund ta ndryshoni. Por viktimat nga pasojat janë plotësisht të parandalueshme”, tha ai. “Në një qytet të madh… të dish se çfarë të bësh pas një ngjarjeje të tillë mund të ju shpëtojë fjalë për fjalë qindra mijëra njerëz nga sëmundjet e rrezatimit”

ShareTweetSend
Lajmi Paraprak

Si u zgjua gjiganti që flinte?

Lajmi tjetër

Djali i saj është pilot i aviacionit rus, përlotet nëna ukrainase: Më vjen turp

Të ngjajshme

BOTA

BE duhet ta ketë zgjerimin si prioritet kryesor, thotë ministrja austriake, duke përmendur edhe Kosovën

29 Mars, 2025
BOTA

Irani lëshon raketa drejt Izraelit, sirenat e emergjencës mbulojnë vendin (Video)

1 Tetor, 2024
BOTA

Humaniteti i fshehtë i Oprah Winfrey: Një shembull frymëzues për botën

12 Qershor, 2024
Shfaq më shumë
Fol Drejt

© 2023. Të gjitha të drejtat e rezervuara. FOLDREJT.COM

Navigo

  • KRYESORE
  • BOTA
  • OP/ED
  • INTERVISTA
  • HISTORI
  • KULTURË
  • SPORT

Na ndiqni

No Result
View All Result
  • LAJME
  • FAQJA E ZEZË
  • EKONOMI
  • INTERVISTA
  • TEMA E DITËS
    • HULUMTIME
  • OP/ED
  • KULTURË
  • SPORT
  • LËMSH
  • LIFESTYLE

© 2023. Të gjitha të drejtat e rezervuara. FOLDREJT.COM